Đối với những trường hợp nhiễm trùng vùng mũi sau nâng, quan trọng nhất là điều trị tích cực bằng thuốc và bơm rửa thương tổn. Nhưng nếu vẫn không đáp ứng điều trị thì tháo bỏ vật liệu chỉ là bước đầu tiên.
Điều khiến tôi quan tâm nhiều hơn là: sau khi tháo sụn, chiếc mũi sẽ lành như thế nào?
Bởi nếu chỉ lấy vật liệu ra rồi để lại một khoang rỗng, đặc biệt tiêu “tháo sụn càng nhanh càng tốt”, cũng không nên cố giữ vật liệu bằng mọi giá chỉ vì lo mũi bị thấp.
Kiểm soát được nhiễm trùng, giữ được bao da, hạn chế co rút và tạo lại một nền mô đủ khỏe để chiếc mũi có thể được tái tạo trong những trường hợp mô đã viêm kéo dài, da mũi mỏng, sẹo xơ nhiều hoặc đầu mũi bắt đầu co rút, bệnh nhân có thể tiếp tục đối diện với những vấn đề như:
- Da mũi dính sát xuống nền bên dưới, sống mũi bị lõm hoặc gãy khúc.
- Đầu mũi ngắn dần và hếch lên.
- Trụ mũi co kéo, lỗ mũi biến dạng.
- Bao mô mềm ngày càng cứng và kém đàn hồi.
- Việc tái tạo lại chiếc mũi ở giai đoạn sau trở nên khó khăn hơn.
Vì vậy, trong những trường hợp được lựa chọn phù hợp, tôi thường cân nhắc sử dụng trung bì tự thân như một lớp mô sinh học giúp lấp khoảng trống, tăng độ dày mô mềm và hạn chế quá trình dính – co kéo sau khi tháo vật liệu nhiễm trùng.
Đây không đơn thuần là “đặt một miếng mô vào sống mũi”. Đó là một phần của chiến lược bảo tồn bao da và chuẩn bị nền mô cho quá trình phục hồi lâu dài.
Trung bì tự thân là gì?
Da của chúng ta gồm ba thành phần chính: lớp thượng bì, lớp trung bì là lớp mô liên kết giàu collagen, elastin, nguyên bào sợi và hệ thống chất nền ngoại bào. Đây là thành phần tạo nên độ chắc, độ dẻo dai và khả năng chịu lực của da.
Nguồn: Internet
Khi sử dụng trong phẫu thuật mũi, bác sĩ lấy một phần da từ cơ thể bệnh nhân, sau đó:
- Loại bỏ hoàn toàn lớp thượng bì.
- Tùy mục đích, có thể loại bỏ gần hết mỡ dưới da để tạo thành mảnh trung bì thuần.
- Hoặc giữ lại một lớp mỡ mỏng, tạo thành mảnh trung bì – mỡ.
Như vậy, trung bì tự thân không phải sụn, cũng không phải vật liệu nhân tạo. Đây là mô của chính cơ thể bệnh nhân, được chuyển từ một vùng khác đến mũi để tạo lớp đệm và bổ sung mô mềm.
Vì là mô của chính bệnh nhân nên trung bì:
- Không gây phản ứng thải ghép theo cơ chế miễn dịch như mô từ người khác.
- Không tồn tại như một dị vật nhân tạo lâu dài.
- Có thể được tái tưới máu và hòa nhập với mô xung quanh.
Trung bì có thể làm dày, che phủ, lấp khoang và hỗ trợ bao da, nhưng không thể thay thế hoàn toàn vai trò của sụn trong những trường hợp cần dựng trụ, kéo dài mũi hoặc tái lập cấu trúc nâng đỡ vững chắc.
Trung bì thường được lấy ở đâu?
Nguồn: Internet
Trong thực hành, tôi thường cân nhắc hai vùng kín đáo:
- Nếp bẹn.
- Vùng nếp mông, rãnh liên mông hoặc vùng gần xương cùng.
Cả hai đều có ưu điểm là sẹo có thể được giấu tương đối kín. Tuy nhiên, chất lượng mô ở hai vị trí không hoàn toàn giống nhau.
Da vùng bẹn thường:
- Mềm và tương đối mỏng.
- Trung bì ít dày hơn vùng mông
- Lớp mỡ dưới da thường mềm và ít đặc chắc hơn.
-> tạo hình khó và nhanh tan
Trung bì vùng mông, đặc biệt vùng gần rãnh liên mông hoặc vùng cùng, thường:
- Dày hơn.
- Chắc hơn.
- Có mật độ collagen cao hơn.
- Có số lượng nguyên bào sợi và tế bào sợi cao hơn vùng bẹn trong nghiên cứu giải phẫu.
- Lớp mỡ dưới trung bì có cấu trúc tương đối đặc và được phân chia bởi các vách collagen rõ hơn.
-> dễ định hình, lâu tan
Một số báo cáo về mảnh trung bì gấp dùng trong nâng sống cho thấy độ dày tại thời điểm 12 tháng còn khoảng 60% so với tháng đầu, tương ứng giảm gần 40%.Một nghiên cứu dài hạn khác so sánh các mô tự thân dùng nâng sống mũi ghi nhận mức giảm thể tích đáng kể theo thời gian; với các mảnh ghép cuộn, mức tiêu dài hạn có thể từ khoảng 50% trở lên
Vì vậy, tôi thường giải thích với bệnh nhân rằng:
Trung bì có thể tiêu một phần, đặc biệt trong 6–12 tháng đầu. Phần mô còn lại sẽ dần ổn định và hòa nhập với mô xung quanh, nhưng mức độ duy trì không thể dự đoán tuyệt đối trước phẫu thuật.
-> đưa quan điểm
Kết luận:
Trung bì có phải phương pháp “tối ưu” cho tất cả mũi nhiễm trùng không?
Câu trả lời của tôi là: không có một vật liệu nào tối ưu cho mọi trường hợp.
Nhưng trong nhóm bệnh nhân:
- Mũi nhiễm trùng không đáp ứng điều trị nội khoa.
- Buộc phải tháo vật liệu.
- Bao da mỏng và tổn thương.
- Mô mềm thiếu hụt.
- Có nguy cơ lõm dính hoặc co rút.
- Chưa thích hợp để đặt lại vật liệu nhân tạo.
- Cần bảo tồn mô trước khi tái cấu trúc.
Trung bì tự thân là một trong những lựa chọn rất có giá trị và hợp lý về mặt sinh học.
Tôi không lựa chọn trung bì chỉ vì muốn giữ sống mũi cao sau khi tháo sụn.
Tôi lựa chọn trung bì vì muốn:
- Giữ lại chất lượng bao da.
- Hạn chế hai bề mặt mô viêm dính vào nhau.
- Bổ sung lớp che phủ cho vùng da mỏng.
- Giảm nguy cơ lõm và biến dạng.
- Tạo nền mô thuận lợi hơn cho lần tái tạo sau.
- Tránh đặt ngay một dị vật mới vào môi trường vừa nhiễm trùng.
Quan điểm điều trị của tôi
Một chiếc mũi nhiễm trùng không nên được xử lý chỉ với mục an toàn trong tương lai.
